Trang chủ / Câu chuyện Nhật Bản / Người Nhật Bản khiêm tốn nhưng tự hào

Người Nhật Bản khiêm tốn nhưng tự hào

Bài diễn văn của người Nhật cực kì khó hiểu:

Tại sao người Nhật Bản lại không đi thẳng vào vấn đề một cách nhanh chóng? Thực tế, người Nhật bản cố gắng nắm bắt vấn đề cốt lõi bằng việc hiểu nền tảng, bối cảnh của nó đầu tiên. Ví dụ như bài thuyết trình tổng quan về công ty, người Nhật sẽ giải thích doanh nghiệp đi đến vị trí hiện tại như thế nào. Sau đó, họ sẽ đưa ra tình trạng bây giờ và mục tiêu phấn đấu trong tương lai của công ty.

Người ta nói rằng người Nhật quan trọng quá khứ hơn tương lai. Giá trị của một cái gì đó thường được hiểu qua lịch sử trước. Người Nhật sẽ nhìn vào lí lịch của một người và tự hỏi: thân thế anh ta như thế nào? Lịch sử gia đình anh ta ra sao? Đây là cách để xác định giá trị một người. Vì vậy, người Nhật chỉ đi vào trọng tâm sau khi hiểu được hết nền tảng.

Người Mỹ thì ngược lại. Tiêu chí đánh giá 1 người dựa trên công trạng. Một người khi lâm vào hoàn cảnh khó khăn, người ta sẽ chẳng có thời gian xem xét hoàn cảnh lịch sử người làm việc chung với mình ra sao, vì họ không còn sự lựa chọn nào. Nói cách khác, người Mỹ căn cứ vào kết quả thực tế để đánh giá một người.

Mỹ là quốc gia có số lượng người nhập cư lớn với các lí lịch khác nhau. Chìa khóa để được sự chấp thuận nằm ở khả năng thuyết phục và truyền tải thông điệp trực tiếp. Kết quả là, điểm chính nằm ở ngay phần đầu.

Theo kiểu phương Tây, theo thứ tự thì bạn đưa ra điểm chính trước, sau đó là lí do hỗ trợ rồi ví dụ để làm sáng tỏ, sau đó, nhấn mạnh lại ý chính lần nữa ở kết luận. Người Mỹ thường bị rối với phương pháp “kishotenketsu” của người Nhật, một kiểu logic trong những bài diễn văn. Phương pháp này sẽ trình bày nền tảng sự kiện trước và những lí do liên quan, sau đó, điểm chính chỉ được nêu ra ở kết luận. Trong 1 thí nghiệm, 10 người Mỹ không có chút kiến thức nào về Nhật Bản được mời tham dự bài diễn văn theo phong cách “kishotenketsu”, rốt cuộc ít hơn phân nửa họ hiểu được nội dung.

Khi kết luận không được nêu ra ngay từ đầu, mọi thứ có thể đi đến chiếu hướng xấu. Để đẩy nhanh đi đến phần kết luận, người Mỹ hay thấy chán và xen vào người nói. Khi điều đó xảy ra, người Mỹ càng bực mình hơn và ngừơi Nhật trình bày lại từ đầu.

Khi người Nhật có ý định muốn trình bày bài diễn văn trước người Mỹ theo phong cách Nhật, thì tốt hơn nên thông báo cho người nghe rằng nên chú ý lắng nghe cẩn thận. Nếu được thì họ nên đưa ra quan điểm chính ngay từ đầu.

khiem ton

Người Nhật Bản tự hạ thấp mình:
Trong xã hội Nhật Bản , mối quan hệ thứ bậc đặc biệt được quí trọng, có một điều làm cho người nước ngoài khó hiểu là cách người Nhật cực kì kín đáo khi thể hiện bản thân mình.

Người Nhật Bản rất khiêm tốn. Mội người nói chuyện khiêm nhường hoặc hea5 thấp mình hơn người khác đều được ngưỡng mộ. Những người ở thứ bậc cao thể hiện thái độ lịch sự khi được cấp dưới tôn trọng cũng được đánh giá cao. Nói chung. Một người ở vị thế càng cao càng phải tỏ ra khiêm tốn.

Trên thực tế , khi Chủ tịch của các tập đoàn lớn tại Nhật Bản hay các nghệ sỹ phát biểu, họ thường bắt đầu bằng : “Tôi vẫn còn đang học hỏi và tôi rất ngại khi đứng trước các bạn tại đây”

Tục ngữ Nhật Bản có câu:”chim ưng khôn giấu móng vuốt”, có nghĩa rằng những người tài giỏi không nhất thiết phải thể hiện ra. Trong một xã hội đề cao sự hòa bình nhóm, phô trương khả năng là điều không hề phù hợp. Chẳng hạn khi người Nhật tặng quà, họ nói rằng:”Món quà nhỏ, không đáng gì”. Thật ra có thể nó rất mắc tiền, chỉ vì người Nhật không hề muốn phô trương. Tương tự vậy, khi phỏng vấn, các ứng viên Nhật Bản cũng hay nói:” Tôi vẫn còn nhiều điều để học hỏi. Hãy chỉ bảo cho tôi”

Cùng một ngữ cảnh, đổi lại nếu đây là cuộc phỏng vấn với công ty Mỹ, họ sẽ nghĩ:”Thế anh ta đến đây làm gì? Đùa sao”, có khi tệ hơn, người ứng viên đó có thể bị nghĩ rằng “không đủ tự tin, kiến thức”

Người Mỹ rất quan trọng khả năng thể hiện bản thân. Do đó, rất khó để họ chấp nhận cách giới thiệu bản thân của người Nhật. Đã xảy ra nhiều trường hợp hiểu lầm. Khi người Nhật nói, “Tôi chưa biết gì hết”, người Nhật khác nghĩ, “Anh ta có vẻ như là một người có năng lực”

Thể hiện bản thân là một điều trái bình thường. Thực tế, bạn có thể bị xem là “một người nói quá nhiều và không thể tin tưởng được”. Nếu bạn khiêm tốn nói:” Hãy chỉ dạy tôi”, người Nhật sẽ cởi mở hơn với bạn.

Người chồng Nhật Bản không hay khen vợ mình:

Trong xã hội Nhật Bản, khiêm nhường là một đức tính quan trọng. Việc khen ra mặt gia đình mình được xem là điều không tốt. Người chồng hay nói con và vợ họ “ngốc”. Nhưng thật chất, họ không phải như thế.

Kĩ thuật “hạ thấp một người” có điểm thú vị. Nhật Bản rất khiêm tốn khi nói về các thành viên trong gia đình họ. Khi giới thiệu thành viên trong nhà, Nhật Bản luôn cẩn thận, chọn lựa từ ngữ khiêm tốn. Tương tự khi giới thiệu các đồng nghiệp và cấp dưới của họ với người ngoài. Chẳng hạn, ông chủ của một người Nhật Bản có thể giới thiệu anh ta với khách hàng bằng cách nói, “Anh ấy còn trẻ và chưa biết nhiều điều về xã hội. Xin chỉ bảo thêm cho anh ta”.

Đây là điều tự nhiên xảy ra thường xuyên trong xã hội Nhật Bản. Từ điểm nhìn của người trong cuộc, nó không mang tính xúc phạm.
Có thể lấy một ví dụ khác. Khi khách được mời đến dùng bữa tại một gia đình Nhật Bản. Người chồng thường nói : “hãy dùng một ít đồ ăn dở tệ vợ tôi nấu”, mặc dù thực sự là người vợ đã đãi khách một bữa ăn ngon. Người phương Tây có thể bị xúc phạm hay thất vọng khi lần đầu tiên họ gặp phải hành vi như vậy .
Phụ nữ Nhật Bản có xu hướng theo đuổi sự nghiệp riêng , nhưng vai trò truyền thống của họ trong nhà vẫn còn được giữ trong nhiều gia đình. Do đó, người vợ phải đảm nhận việc chuẩn bị các bữa ăn. Vì vai trò này, hầu hết thời gian , phụ nữ túc trực trong nhà bếp và không có thời gian để nói chuyện với khách. Việc này hoàn toàn trái ngược với phương Tây, tất cả mọi người nói chuyện bình thường với khách.
Trong gia đình truyền thống Nhật Bản , người vợ được gọi là ” Okusama ” , mà chỉ có nghĩa là ” Bà nội trợ” . Vợ đảm nhiệm quản lý vấn đề nhà cửa.
Nó có vẻ đi ngược với khái niệm về bình đẳng nam – nữ, vì nó ngụ ý rằng người phụ nữ bị khóa chặt trong nhà. Tuy nhiên, khi nói đến quyết định tài chính và việc học của con cái, người vợ có sức mạnh hơn người chồng . Phụ nữ cũng là người ra quyết định có nên mua đồ dùng gia đình hay không. Nếu sản phẩm tiêu dùng không hấp dẫn đối với phụ nữ thì đừng bán. Hiểu rõ bản chất của quyền lực kinh tế phụ nữ Nhật Bản là một trong những bí mật dẫn đến thành công cho các công ty nước ngoài.
Vợ giữ vị trí cốt lõi của một gia đình. Đó là lý do tại sao chồng luôn giới thiệu người vợ yêu quý của họ theo kiểu hạ thấp với người bên ngoài, mặc dù trong thâm tâm họ quan tâm rất nhiều về nửa kia của họ .
Một người càng có giá trị, mối quan hệ càng thắm thiết thì người đó càng bị giới thiệu theo cách mà người phương Tây cho là nhục mạ. Người bên ngoài Nhật Bản cần phải hiểu điều này. Đồng thời , Nhật Bản nên biết rằng loại cách nói hạ thấp này có thể dẫn đến hiểu lầm.
Người Nhật Bản nhường nhịn lẫn nhau

Nhiều người Nhật Bản có thái độ kín đáo, có thể thể hiện rõ nhất bằng thái độ nhường nhịn nhau.

Thông thường, người Nhật luôn được bắt gặp thể hiện sự lịch sự với nhau. Chẳng hạn khi bước vào thang máy, họ nhất quyết rằng người kia đi trước. Một người nói, “Làm ơn”. Người kia trả lời ”Không, anh trước đi. Vào trước đi”

Khi người Nhật đi nhậu sau giờ làm với đồng nghiệp hoặc khách hàng, họ sẽ rót bia cho những người kia trước. Rồi người được rót cũng sẽ rót bia lại cho người đầu tiên, và cứ như vậy.

Chai bia được phục vụ trong quầy bar Nhật Bản rất lớn nhưng cốc rất nhỏ. Rót bia cho mỗi người là một cách thể hiện nét văn hóa “cho và nhận”. Khi bạn muốn uống bia nữa. tốt hơn bạn nên rót bia cho người khác. Rồi anh ta sẽ hiểu ngụ ý của bạn và có hành động rót lại bia cho bạn. Điều này thông thường ở Nhật Bản. Do vậy, người Nhật vô cùng ngạc nhiên khi họ đi nước ngoài và nhìn thấy người nước ngoài tự rót bia cho mình.

Một ví dụ khác là người già trên phố luôn cúi chào nhau. Ở nhiều nước phương Tây, chào chì đi cùng với bắt tay. Tuy nhiên, ở Nhật Bản, đó là chuyện thông thường khi thể hiện sự biết ơn, thường là cái cúi đầu như là lời đáp lại. Một đoạn đối thoại điển hình khi đến nhà một người thường là:

“Tôi xin lỗi vì đã làm bác khó xử”

“Không, không. Tôi mới phải xin lỗi vì đã không giúp gì được cho bác”

“Bác đang nói gì vậy? Tôi rất biết ơn vì những gì bác làm cho tôi”

“Bác nói quá rồi. Nó làm tôi ngại đấy”

Kiểu hội thoại này cứ kéo dài không kết thúc dù chẳng đi được đến đâu.

Ở các nước phương Tây, người ta nói ngắn gọn hơn.

“Cám ơn vì đã mời tôi”

“Đừng nói vậy. Tôi rất vui vì bác đã đến”

Đây là điểm chấm dứt. Trong hội thoại của người Nhật Bản, quá trình này thường lặp đi lặp lại nhiều lần. Đằng sau phong tục là ước muốn được trở thành một phần trong một nhóm. Người Nhật rất quan trọng việc hòa hợp trong nhóm, do đó, họ không thích cá nhân nổi trội. Trong công việc, phép lịch sự chính là lắng nghe ý kiến người khác, rồi nhận xét một cách khiêm tốn, cũng giống như việc rót bia cho người khác trước.

Và nếu như một người không đồng tình với quan điểm người khác, anh ta sẽ hỏi ý kiến cấp trên, đồng nghiệp, “Anh nghĩ như thế nào về chuyện này?’ Lúc này, ý kiến đó sẽ được nhìn ở góc độ khác hơn trước khi anh ta chuẩn bị phản đối nó. Tuy nhiên, cũng có hạn chế vì phong tục “nhường nhịn lẫn nhau” này. Khi gặp khủng hỏng hay sự kiện trọng đại, chính phủ Nhật nói:”Chúng tôi chờ phản hồi từ các nước khác”. Người nước ngoài xem vào sẽ nghĩ, “Đất nước này không thể tin được. Họ không có khả năng tự đưa ra lời phán xét. Chúng ta không thể tin họ được”. Nhường nhịn lẫn nhau chưa chắc được xem là điều tốt bên ngoài Nhật Bản.

Đọc thêm

Người Nhật ứng dụng chủ nghĩa tối giản ra sao trong đời sống?

Từ lâu, người Nhật luôn hướng đến lối sống tối giản. Họ tạo thói quen …

Leave a Reply