Trang chủ / Nhật ngữ / Lý giải mối liên hệ giữa ký hiệu và phát âm trong tiếng Nhật

Lý giải mối liên hệ giữa ký hiệu và phát âm trong tiếng Nhật

Không biết là mọi người học ngoại ngữ nói chung và tiếng Nhật nói riêng thì có để ý tìm tòi và phát hiện giống như chúng ta học các môn khoa học hay không? Hay mọi người học theo kiểu cứ lấy thày cô giáo và những người đi trước làm chuẩn, cứ theo khuôn thước đó mà làm,không cần tìm hiểu gì hết?

Mình nghĩ học cái gì thì việc đặt câu hỏi cũng rất là quan trọng, khi đặt câu hỏi chúng ta sẽ phải đi tìm câu trả lời, lúc đó chúng ta sẽ khám phá ra được rất nhiều điều thú vị đằng sau nó.

Bây giờ mình thử đặt cho mọi người một câu hỏi xem mọi người trả lời thế nào? Khi nào có khoảng vài chục comment trả lời câu hỏi thì mình sẽ update câu trả lời vào đây.

Đố các bạn biết tại sao trong bảng chữ cái tiếng Nhật các hàng chữ か、き、く、け、こ lại có thêm một hàng が、ぎ、ぐ、げ、ご hay như は、ひ、ふ、へ、ほ lại có ば、び、ぶ、べ、ぼ và ぱ、ぴ、ぷ,ぺ、ぽ đi theo sau mà ký hiệu chỉ thêm dấu nháy và dấu tròn vào, tại sao người Nhật họ không vẽ hẳn ký tự khác cho mấy chữ sau mà lại thêm vào. Phải chăng là có cái gì giống nhau giữa mấy chữ hàng trên và hàng dưới nên họ chỉ thêm vào để đánh dấu sự giống nhau đó?

Câu hỏi này mình tìm ra được câu trả lời khi tìm cách phát âm trong tiếng Anh sao cho giống native speaker ( người bản xứ ), rồi nghiên cứu hệ thống âm vị sau đó quay lại về ngâm cứu tiếng Nhật thì tình cờ phát hiện ra sự giống nhau giữa chúng tiếng Anh và tiếng Nhật vì chúng có chung quy luật của bộ máy phát âm của con người, thế nên mình nghĩ câu trả lời của các bạn sẽ không giống của mình vì chưa có sách nào nói về cái này cả, có thể ở đâu đó cũng có lý giải phần nào giống như mình, nhưng đó sẽ chỉ là một phần của câu trả lời mà mình cung cấp cho các bạn.

Thông điệp của mình gửi tới các bạn là hãy thử học ngoại ngữ như học một môn khoa học. Ngoại ngữ không phải là “ngại nghĩ”.

Ai trả lời được dù không đúng đáp án của mình nhưng có tính chất hợp lý, nếu là nữ thì xin được キッス một cái, nếu là nam thì 握手 phát. Và mình sẽ 拍手 cho các bạn thuộc giới tính thứ 3.

——————————————–

Trước tiên để trả lời câu hỏi này cho các bạn mình sẽ trình bày một chút các kiến thức cơ bản về phát âm để các bạn biết mà tham khảo khi luyện âm. Để tạo ra một âm thì cùng một lúc chúng ta phải phối hợp cử động của nhiều bộ phận bao gồm thanh quản, thanh đới ( dây thanh ), vòm họng, khoang miệng, hàm, lưỡi.

Nếu bạn nào đọc các tài liệu về thanh nhạc sẽ biết quá trình được tạo âm bắt đầu từ thanh quản. Thanh quản là một ống dây ở phía trên khí quản, nó được nối với khí quản nên luồn khí từ phổi sẽ được đưa lên thanh quản ( chúng ta vẫn gọi là hơi ). Giữa thanh quản và cổ họng có một bộ phận gọi là thanh môn ( cửa âm thanh ) , tại đây có hai dây thanh giống như hai cánh cửa đóng và mở để cho luồn khí từ thanh quản đẩy ra ngoài cổ họng.

Giọng của chúng ta cao hay thấp, đục hay trong là do 2 dây thanh này. Dây thanh dao động càng nhanh ( tần số dao động lớn ) thì giọng càng cao. Lý do giọng nam trầm hơn giọng nữ là bởi vì thanh đới của nam dày hơn của nữ, giai đoạn chúng ta còn nhỏ thì dây thanh của cả nam và nữ đều mỏng nên giọng trẻ em cả trai và gái không khác nhau lắm, chỉ đến giai đoạn dậy thì dây thanh của nam mới dày lên và vỡ giọng ( chuyển sang nói giọng trầm ồm ồm ). Hiện tượng này cũng giống như dây đàn ở các nhạc cụ, các bạn cứ để ý cái đàn ghi ta, dây to tạo ra nốt trầm, day nhỏ mỏng tạo ra nốt cao.

Sau khi luồng hơi được đi qua thanh môn vào tới vòm họng và khoang miệng ( được gọi là khoang cộng minh ), bộ phận này giống như hộp cộng hưởng trong cái đàn làm khuếch đại âm thanh lên. Tùy theo đặc trưng của các ngôn ngữ mà mỗi dân tộc sẽ có xu hướng sử dụng cơ quan nào để tạo ra âm trong tiếng nói của mình. Ví dụ người Pháp được xem là nói giọng mũi vì âm mà họ tạo ra do luồng hơi được đẩy nhiều lên phía trên mũi. Hoặc như người Nhật nói thì âm chủ yếu tạo ra trong vòm miệng chứ ít khi dùng cổ họng. Người Mỹ nói thì quai hàm cử động khá là nhiều so với các ngôn ngữ khác.

Đi sâu hơn nữa nghiên cứu về âm vị học thì từ các dạng thức phát âm khác nhau của các thứ tiếng kia người ta tổng hợp lại đến vài chục loại âm, ở đây mình sẽ nêu ra một số loại cơ bản dễ hiểu mà mọi người dễ kiểm nghiệm. Lưu ý là các phần này mình có tham khảo hệ thống phát âm của tiếng Anh, tiếng Nhật, tiếng Trung nên hệ thống thuật ngữ mình dùng sẽ gồm cả 3 hệ thống thuật ngữ đó.

Đầu tiên phải kể đến là âm tắc 塞音 hay còn gọi là bế tỏa âm ( 閉鎖音 ) ( tiếng Anh là plosive consonant). Nó được gọi là âm tắc vì luồng hơi chuyển động từ cổ hoạng ra khoang miệng bị chăn lại ( tắc nghẽn ) lại. Cơ quan chặn có thể là môi, lưỡi. Ví dụ chữ p trong tiếng Việt, khi các bạn phát âm nó các bạn sẽ thấy luồng hôi bị môi chặn lại rồi bật âm ra.

Một loại âm vị cơ bản nữa thường gặp là âm sát (擦音) affricate consonant. Tức là âm tạo ra bởi ma sát không khí với cơ quan phát âm nhưng môi, lưỡi, etc.. Ví dụ chữ s khi chúng ta phát âm nó có luồng hơi ma sát qua hai hàm răng.

Đại khái dông dài một tí cho các bạn tìm hiểu tiếp về lĩnh vực này, bây giờ quay trở lại với câu hỏi đặt ra. Trong tiếng nhật ký hiệu dấu nháy ( tenten ) được gọi là ký hiệu trọc điểm 濁点(dakuten ) còn dấu tròn maru gọi lý ký hiệu bán trọc điểm 半濁点 ( handakuten ). Nghĩa Hán Việt của từ trọc là đục. Các bạn chắc nghe nhiều lần cụm từ “giữa cõi đời ô trọc này” ( nghĩa là cõi đời vừa đen bẩn, đục ngầu ). Như vậy đến đây các bạn chắc đã hiểu ý nghĩa của hai ký tự này rồi phải không? Tức là khi thêm ký hiệu này vào từ gốc thì nó sẽ làm cho từ đó nó bị đục đi, tạm hiểu là nó trầm xuống, mức độ “trọc hóa” của từ được thêm tenten sẽ nhiều hơn của maru ( chỉ bằng một nửa ). Đó là về mặt ý nghĩa. Còn về mặt cơ học thì mình sẽ giải thích tiếp cho các bạn. Trong phát âm người ta phân chia ra 2 loại âm một là âm vô thanh ( voiceless ) và âm hữu thanh ( voiced ). Âm vô thanh là khi bạn phát âm thì thanh đới sẽ không dao động, âm tạo ra do luồng hơi đi từ thanh quản và đi qua các cơ quan của miệng, nó chỉ tạo ra bởi chuyển động của cơ quan này. Còn ngược lại âm hữu thanh khi các bạn nói dây thay sẽ dao động. Để kiểm chứng âm nào là vô thanh và âm nào là hữu thanh các bạn chỉ cần nói vào đặt tay vào cổ họng, thấy rung thì là hữu thanh mà không rung thì là vô thanh.

Bây giờ mình cho các bạn xem cái link này trên trang web của đại học Iowa http://www.uiowa.edu/~acadtech/phonetics/english/english.html

Các bạn chọn tab manner->stop sẽ thấy hình đồ họa của quá trình tạo âm của các âm t và d, k và g. Các bạn sẽ thấy mọi chuyển động của cơ quan miệng của t và d giống hệt nhau, của k và g cũng giống hệ nhau, chỉ khác là một cái thanh đới dao động, một cái thì không. Câu trả lời tương tự cho các âm ka, ga cũng như các cặp khác trong tiếng Nhật. Về mặt khẩu hình của cơ miệng, hàm, chuyển động lưỡi, môi chúng không hề khác nhau, chỉ khác nhau về mức độ giao động của thanh đới mà thôi. Đó là bản chất của âm đục và âm trong. Đó là lý do tại sao người ta không tạo ra một ký hiệu khác mà lại chỉ thêm các dấu tenten và maru vào ký tự gốc để tạo ra âm mới.

phatamtiengnhat

Link nguồn: https://www.facebook.com/groups/CongdongVietNhat/permalink/935969526419725/

Đọc thêm

Bucha học tiếng Nhật – Học mà chơi, chơi mà học

Bucha học tiếng Nhật là phần mềm học tiếng Nhật tốt nhất với phương pháp …

Leave a Reply