Trang chủ / Câu chuyện Nhật Bản / Lịch sử và văn hoá Nhật Bản – Những điểm giống và khác nhau với lịch sử văn hoá Việt Nam (Phần kết)

Lịch sử và văn hoá Nhật Bản – Những điểm giống và khác nhau với lịch sử văn hoá Việt Nam (Phần kết)

Lời kết

Đã gần đến phần kết trong bài nói chuyện của tôi ngày hôm nay. Hôm nay, tôi rất muốn so sánh hơn nữa người Nhật Bản và Việt Nam từ góc độ lịch sử và văn hóa, song rất tiếc là năng lực và hiểu biết của tôi còn hạn chế, chính vì vậy mà bài nói chuyện của tôi toàn về Nhật Bản và người Nhật. Việt Nam cũng có một nền văn hóa rất tuyệt vời, cũng sinh ra nhiều anh hùng lớn. Theo những nhà chuyên môn của Nhật Bản, có rất nhiều điểm tương đồng giữa văn hóa Nhật- Việt. Cả hai nước đều tiếp thu phật giáo và khổng giáo từ Trung Quốc, cùng chịu ảnh hưởng của tư tưởng lão trang, thói quen sinh hoạt lấy gạo là thực phẩm chính, dùng đũa khi ăn cũng hoàn toàn giống nhau. Hơn thế, đặc điểm ngoại hình bên ngoài như khuôn mặt cũng có nhiều điểm tương đồng, thậm chí có nhiều người mà nhìn bên ngoài không thể phân biệt được là người Nhật hay người Việt Nam. Với ý nghĩa đó, tôi có ấn tượng là Nhật Bản và Việt Nam là hai dân tộc đồng chí có nhiều điểm tương đồng về mọi mặt.

Tuy nhiên, thế giới nội tâm như giá trị quan và văn hóa tinh thần của người Việt và người Nhật liệu có giống nhau không? Ban nãy, tôi đã trình bày về những điểm khác nhau về hình ảnh chùa chiền và cách phản ứng của người Nhật với người Việt trước âm thanh. Trong lĩnh vực hội họa, cũng có thể thấy rõ được sự khác nhau về sở thích và phong cách của người dân hai nước. Người Nhật không thích tranh vẽ sặc sỡ, sử dụng nhiều màu sắc, còn người Việt Nam thì không hẳn như vậy đúng không các bạn. Những bức tranh bán ở các cửa hàng nằm ở khu phố cổ Hà nội khác nhiều so với phong cách của người Nhật về cả cấu trúc tranh cũng như màu sắc sử dụng trong tranh. Ngoài ra, trong mối quan hệ giữa con người với con người, người Nhật cũng coi trọng “Đức tính khiêm tốn”, và ưu tiên để sao cho có “sự hòa hợp giữa người với người”, trong khi đó, tôi thấy rằng người Việt Nam rất rõ ràng trong việc khẳng định quan điểm của bản thân, và dường như ưu tiên việc thực hiện, thực thi những quan điểm, dự định của bản thân mình. Ở Nhật, vào đầu thế kỉ thứ 7, những nhà lãnh đạo chính trị thời bấy giờ đã quy định “Không gì quý hơn hòa khí” trong điều 1, Hiến pháp được thảo ra, có nghĩa là, tư tưởng coi trọng sự ôn hòa trong tập thể, tổ chức hơn lợi ích cá nhân được đặt lên trên hết ở đất nước đảo quốc Nhật Bản.

Vậy, hình tượng nhân vật được yêu mến thì như thế nào? Về điểm này, tôi rất muốn hiểu thêm về nhân cách và lối sống của nguyên chủ tịch nước Hồ Chí Minh, vị anh hùng mà người Việt nam luôn yêu mến, kính trọng. Trong số các nhân vật lịch sử Nhật Bản, tôi không thấy có ai giống với hình tượng chủ tịch Hồ Chí Minh, nên rất khó so sánh, song tôi nghĩ rằng cũng có rất nhiều người Nhật kính trọng cụ Hồ Chí Minh, một con người sống liêm khiết, yêu đất nước yêu nhân dân, một lòng vì độc lập của nước nhà. Nói đến chủ tịch Hồ Chí Minh, hình ảnh cụ mỉm cười hiền, vây quanh là các cháu thiếu nhi, với thân hình mảnh khảnh, chòm râu dài những năm sau này khi cụ đến tuổi xế chiều, đăc biệt gây ấn tượng sâu sắc đối với tôi, và tôi đã nghĩ rằng phải chăng chính sự hoạt động tích cực của cụ thời trẻ như một nhà chiến lược tài ba hay một nhà chỉ huy quân sự là đặc điểm chính làm nên người lãnh đạo này. Theo những gì tôi được biết, chưa có một nhân vật hoạt động quốc tế trong bối cảnh lịch sử tương tự như vậy ở Nhật Bản, vì vậy, tôi cũng khó có thể so sánh được hai quốc gia về giá trị quan và văn hóa tinh thần, lấy nền tảng là những hình tượng nhân vật được yêu mến.

lich su phan ket
Cuối cùng, tôi nghĩ rằng nghiên cứu về Việt Nam của người Nhật và nghiên cứu về Nhật Bản của người Việt Nam mới chỉ ở giai đoạn khởi đầu, những thành quả nghiên cứu chính thức vẫn chưa có. Đặc biệt, về mảng nghiên cứu so sánh văn hóa và giá trị quan của hai nước, tôi được biết là vẫn chưa có thành quả nghiên cứu mang tính học thuật nào. Hầu hết những hiểu biết về hai quốc gia chỉ được ghi chép lại dưới dạng nhật kí du lịch hay các ghi chép về những trải nghiệm trong cuộc sống, mới chỉ giới hạn ở mức “Bình phẩm”. Trường Đại học Ngoại Ngữ- Đại học Quốc gia Hà Nội, trong tương lai, sẽ bắt đầu tiến hành giảng dạy ở trình độ cao học về ngôn ngữ và văn hóa Nhật Bản, vì vậy, tôi rất mong muốn sẽ có thêm nhiều thành quả tốt đẹp hơn nữa trong lĩnh vực nghiên cứu đối chiếu so sánh Nhật- Việt. Đối với lĩnh vực nghiên cứu mang tính học thuật này, dù thế nào cũng không thể thiếu được kiến thức và hiểu biết sâu rộng về ngôn ngữ của cả hai quốc gia, nhưng trường đại học ngoại ngữ- Đại học Quốc gia Hà Nội có thành tích rất cao trong việc giảng dạy ngôn ngữ, chính vì vậy, tôi thực sự mong rằng, Trường có thể lấy đó làm nền tảng để tạo đà mạnh mẽ cho sự phát triển của lĩnh vực nghiên cứu đối chiếu- so sánh.

Xin chân thành cảm ơn các bạn đã chú ý theo dõi

TS. Ngô Minh Thủy dịch từ tiếng Nhật.

Đọc thêm

18 quy tắc ứng xử của học sinh tiểu học ở Nhật Bản

Mới đây, một bộ quy tắc ứng xử dành cho học sinh tiểu học ở …

Leave a Reply