Trang chủ / Câu chuyện Nhật Bản / Bí ẩn nơi công sở ở Nhật Bản – Phần 7

Bí ẩn nơi công sở ở Nhật Bản – Phần 7

Phần này lí giải vì sao ông chủ người Nhật Bản hay khiển trách cấp dưới

bi an cong so 7
Một điều mà những người phương Tây làm việc tại công Nhật Bản thấy khó chấp nhận rằng người Nhật hiếm khi khen việc mình làm. Tệ hơn, họ có thể bị phê bình dù đã nỗ lực nhiều. Thất vọng tràn trề, người nước ngoài làm việc ở công ty Nhật Bản thường sớm nghỉ việc. Vậy, điều gì xảy ra giữa nhân viên người phương Tây và ông chủ người Nhật Bản?

Người Nhật Bản và phương Tây có những quan niệm khác nhau. Ở phương Tây, người quản lí được đào tạo để khen cấp dưới mình mỗi khi họ làm tốt nhiệm vụ và cũng đưa ra những lời nhận xét mang tính đóng góp nếu có chuyện gì xảy ra. Không lạ gì khi một quản lí đưa ra những bình luận dạng vậy trực tiếp đến cấp dưới họ, và thông qua đó, nhân viên thấy được khích lệ tinh thần, rồi từ đó, biểu hiện họ cũng khá hơn.

Lời phê bình qua lời khen ngợi có thể được xem xét lên lương hoặc thăng chức, điều đó cũng khẳng định một điều rằng công ty đang rất quí trọng nhân viên. Do đó, sự đánh giá của nhà quản lí có trọng lượng rất lớn.

Tại Nhật Bản, nhân viên không được đánh giá theo lĩnh vực công việc. Thay vào đó, cá nhân là một phần của tập thể, vì thế sự tin tưởng im lặng nên được phát triển trong quá trình xây dựng mối quan hệ lâu dài với ông chủ. Nếu một người nào lỡ tự khen mình, có thể bị phản ứng ngược lại và người ta sẽ nghi ngờ sự tin tưởng đó.

Sự hăm hở, nhiệt tình học hỏi và làm việc được thấm nhuần trong nhân viên cấp dưới qua các từ ngữ nghiêm khắc từ cấp trên. Người Nhật Bản dùng từ Shittagekirei. Điều này có nghĩa rằng, nếu ai đó không quở trách bạn, đó là bởi vì bạn đã hết thuốc chữa. Do đó, một ông chủ nghiêm khắc với cấp dưới, đặc biệt những người trẻ tuổi, cũng tương tự như cách bố mẹ quở trách con cái để chúng nên người. Điều đó có nghĩa là “thương cho roi cho vọt”, ông chủ dùng cách đó để giúp nhân viên hiểu thêm về cách làm việc của công ty. Ông chủ và nhân viên càng thân thì cách này càng được áp dụng.

Người phương Tây thường hiểu nhầm ý “thương cho roi cho vọt” này. Trong thế giới kinh daonh, họ thường phán đoán qua bề mặt, do vậy, nếu có lời phàn này, họ sẽ nghĩ rằng mình đang bị đánh giá xấu.

Người phương Tây ở Nhật Bản hầu như không hề được khen. Nếu ông chủ có nói gì thì đó là lời không tốt. Họ cảm thấy lo sợ, bị tổn thương, và vòng lẩn quẩn đó lặp lại. Vì họ đang làm tốt nên cố gắng bảo vệ vị trí mình qua việc bất đồng ý kiến với ông chủ và cứ giải thích điều mình đang làm. Một nhân viên cấp dưới Nhật Bản sẽ nhận lời phê bình đó một cách thầm lặng với “hai” (vâng) và thường không hiểu vì sao người phương Tây cứ cố bảo vệ vị trí của mình. Họ cho rằng đối phương đang tỏ ra lười biếng và kiêu ngạo.

Những người quản lí phương Tây, đặc biệt Mỹ, vô cùng cẩn trọng trước hết là khen thế mạnh và những thành tích nổi trội của nhân viên cấp dưới- dù mục đích chính họ muốn là phê bình. Cách thức này đầu tiên phải tạo ra khung cảnh tích cực qua lời khen, sau đó là chỉnh lại lỗi sai. Sau đó những điểm tốt lại được nhắc đến. Khi người Mỹ quá quen với cách này khi bị người Nhật phê bình, họ bị shock và nghĩ răng đó là thù hằn cá nhân.

Không may, có nhiều người phương Tây đã bỏ việc tại công ty Nhật đều làm vậy do những mâu thuẩn của sự khác biệt về cách cho nhận xét và khen thưởng. Vấn đề đi hướng tệ hơn khi nhiều người Nhật Bản thấy nhiều người phương Tây như vậy rồi họ nói rằng, “Anh ta không tốt, không đủ kiên nhẫn. Đó là lí do vì sao chúng tôi không phó thác công việc cho người nước ngoài”. Điều đó là một sự hiểu lầm đáng tiếc.

Trích: The Inscrutable Japanese

Đọc thêm

Người Nhật ứng dụng chủ nghĩa tối giản ra sao trong đời sống?

Từ lâu, người Nhật luôn hướng đến lối sống tối giản. Họ tạo thói quen …

Leave a Reply